Bromo of Ijen? Tips en informatie voor de beste keuze
bromo of ijen vulkaan indonesie java

Bromo versus Ijen: welke kies je?

Het is een vraag die ik veel voorbij zie en hoor komen: welke vulkaan moeten we bezoeken, Bromo of Kawah Ijen? Beide vulkanen behoren vaak tot de hoogtepunten van de reis naar Indonesië en zijn te vinden op het eiland Java. Heb je nu geen zin, tijd of geld om beide vulkanen te bezoeken? Lees dan gauw verder zodat je een gewogen beslissing kunt maken tussen de vulkanen (of toch niet)!

Bromo of Ijen: de grootste verschillen

Hoewel het allebei vulkanen zijn, verschillen zij best wel van elkaar. De Bromo vulkaan is wellicht wel de bekendste van de twee, maar is dit daarom ook de beste keuze? Ik geef je graag alle informatie en tips!

Bromo viewpoint + beklimmen

Bromo Sunrise tour
Bromo Sunrise tour

Je bezoek aan de Bromo begint doorgaans bij een viewpoint, welke uitkijkt over de Bromo. De meeste mensen en tours arriveren hier rond 4:00/5:00 en wachten daar tot de zon opkomt. Je hebt hier een prachtig uitzicht over het gebied van de Bromo vulkaan en het is erg leuk dat je eerst letterlijk in het duister tast, en dan beetje bij beetje de vulkaan ziet verschijnen. Dit zorgt tevens voor hele mooie plaatjes!

bromo vulkaan bezoeken tips verschil ijen
De krater van de Bromo vulkaan

Daarna rijd je verder en kom je echt aan de voet van de vulkaan waar je net nog over uitkeek. Hier heb je vervolgens de mogelijkheid om de vulkaan te beklimmen. Eenmaal boven loop je op het randje van de vulkaan en kijk je zo de krater in. De vulkaan is nog steeds actief, en het is zeer indrukwekkend om de ‘rook’ uit de krater te zien komen. Wat ik ook erg leuk vond, is dat nu op het randje van de krater loopt waar je de hele ochtend over uit hebt gekeken. Je voelt je dan enorm klein!!

Ijen beklimmen + het blauwe vuur

ijen vulkaan
Het grote meer in de krater van Kawah Ijen

De Ijen is een iets andere soort vulkaan en daarom is je bezoek ook anders. Hier ga je doorgaans al veel eerder in de nacht heen – wij werden 0:00 opgehaald – omdat het beklimmen van de vulkaan wat langer duurt en intensiever is. Ook duurt je bezoek langer omdat er meer te zien is. Je beklimt de vulkaan dus, in tegenstelling tot bij de Bromo, in het donker. Dit is overigens niet verplicht, maar wel aan te raden gezien de zwaarte van de tocht en de temperaturen overdag. Eenmaal boven is er niet echt sprake van een ‘randje’ waar je op loopt, maar is het veel uitgestrekter. Het grootste verschil hier is dat je na het beklimmen in de krater kunt afdalen. Als je bent afgedaald bevind je je dus letterlijk ín de krater van een vulkaan. Hier wordt sulfiet gewonnen door werkers die dag in dag uit sulfiet uithakken uit het gesteente, verzamelen in manden en deze zware manden op hun rug weer naar boven, uit de vulkaan brengen.

ijen of bromo vulkaan bezoeken
Werker in de Kawah Ijen daalt weer af om nieuw gesteente op te halen

Ook vind je hier het bekende ‘blauwe vuur’. Ik weet niet zo goed hoe ik dit anders kan omschrijven. Het is letterlijk blauw vuur dat zich in de krater bevind en omdat het meestal nog donker is, zie je deze vlammen achter het gesteente opkomen.

blauwe vuur ijen
Het blauwe vuur in de Ijen krater

Er is een turquoise meer te vinden in de krater. Wat wij hier heel bijzonder aan vonden was dat je wanneer in de krater afdaalt, het nog donker is en je totaal niet weet waar je eigenlijk in rondloopt. Je ziet het meer ook nog helemaal niet. Het meer kun je in het dal bezoeken en in het donker dan zie je een klein stukje. Ook kun je even voelen aan het water dat ongeveer 40 graden Celsius is. Vervolgens zijn wij weer een stukje omhoog geklommen en hebben we de zonsopgang afgewacht. Dan pas wordt duidelijk hoe groot de krater én het meer eigenlijk is! Bizar dat je dan pas door hebt waar je je eigenlijk in bevindt.

bromo vulkaan verschil ijen
Het kleine stukje meer dat je in het donker ziet

Bij Ijen is een gids verplicht, bij Bromo niet

Een ander verschil is dat je bij Ijen verplicht begeleid wordt door een gids. De Bromo mag je op eigen houtje bezoeken. Dit omdat de Ijen toch wat groter is en sommige stukken van het pad best gevaarlijk kunnen zijn. Vooral als je ’s nachts begint aan de klim is de gids erg handig want je ziet geen handen voor ogen! De gids weet precies waar je heen moet en kan je bovendien onderweg leuke dingen vertellen over de vulkaan en het werk wat er verricht wordt. De gids geeft je op een gegeven moment een gasmasker. Deze is niet verplicht maar zeer gewenst. Hoe dichter je bij de krater komt, hoe erger de dampen van het sulfiet worden en dit slaat enorm op je longen. Bij de Bromo is zo’n gasmaker niet nodig.

bromo vulkaan bezoeken tips verschil ijen
Hoe groot het meer toch blijkt te zijn

Al met al vind ik dat je bij een bezoek aan de Ijen meer te zien krijgt. De Bromo is leuk en bijzonder, omdat je op het randje van een actieve vulkaan loopt en de rook uit de krater ziet komen.De Ijen vond ik persoonlijk wat spectaculairder. Bij de Ijen zie je de werkers die graag over hun werk vertellen, het blauwe vuur, het meer en de prachtige omgeving an sich. Het gasmasker maakte het extra spannend en de gids heeft enorm veel verteld. Het hoogtepunt bij de Bromo vond ik eigenlijk de zonsopkomst. Dit was echt een heel mooi gezicht! Nadeel was echter wel dat je al vanaf een uur of 4:00 staat te wachten op de zon en het dan nog best koud is. Ook is dit een populaire attractie dus ben je omringd door toeristen, wat het toch altijd wat minder speciaal maakt. Bij de Ijen waren natuurlijk ook de nodige toeristen, maar wel minder en deze waren meer verspreid omdat de vulkaan en de tocht daarheen groter en langer is.

ijen of bromo vulkaan bezoeken java
Onze gids maakte voor ons deze prachtige foto bij het blauwe vuur

Hiermee ik heb aangegeven wat ik persoonlijk mooier en indrukwekkender vond. Maar smaken en meningen verschillen dus ga hier vooral niet te veel op af. Ik heb in deze blog verder vooral de praktische zaken vergeleken, zodat je op basis daarvan een keuze kunt maken.

Bromo vs. Ijen: conditie

Trappen bij Bromo vulkaan
Trappen bij de Bromo vulkaan

Het kwam net al even naar voren: beide vulkanen kun je ‘beklimmen’. Hier zit echter meteen al een groot verschil in. De Bromo is een stuk gemakkelijker te bereiken dan de Ijen. De Bromo heeft bijvoorbeeld traptreden die je omhoog naar de rand van de krater brengen. Ook bestaat er de mogelijkheid om op een paard te gaan zitten die je omhoog brengt. Eenmaal op de vulkaan is alles goed te belopen en niet intensief. Ik heb zelf niet een hele goede conditie maar vond dit goed te doen. Wel was het ondertussen al bijna middag dus de zon was aardig fel. Je bent ook waarschijnlijk nog goed aangekleed, laagjes over laagjes, omdat je ’s ochtends vroeg in de kou nog staat te wachten tot de zon opkomt. Je krijgt het dus wel warm!

beklimmen ijen vulkaan
Afdalen in de krater van de Ijen: geen trap of paard!

Kawah Ijen was een heel ander verhaal, en ik was hier niet op voorbereid. Om de Ijen te beklimmen moet je ongeveer 3 kilometer een steil pad omhoog lopen. Hier geen traptreden of paarden dus! Vooral gezien het pad zo stijl omhoog loopt maakt deze tocht aardig zwaar. De tip is dan ook om dit midden in de nacht te doen. Dit is sowieso aan te raden, want op die manier kom je nog in het donker in de krater en is het blauwe vuur goed te zien. Ook is het dan niet zo warm. Ik persoonlijk heb het wel even zwaar gehad tijdens het lopen. De gids was gelukkig heel aardig en die was dit natuurlijk wel gewend, dus het was totaal niet erg om af en toe even op adem te komen. Op iets meer dan de helft kom je bovendien bij een schattig tentje terecht waar je even kunt zitten en wat kunt drinken. Het laatste stukje van de beklimming is al een stuk minder stijl. Gelukkig maar, want hier wordt het aangeraden om een gasmasker op te zetten tegen de zwavellucht. Het ademen wordt dan wat zwaarder.

ijen of bromo keuze verschillen vulkanen java
Het ‘pad’ in de krater van Kawah Ijen

Eenmaal boven dachten wij er eindelijk te zijn, aangezien we de Bromo een dag eerder bezocht hadden en je hier op het randje van de vulkaan rond kon lopen. De Ijen is echter ook ín de krater te bezoeken. Na je klimtocht daal je dus ook weer af via een steil brokkelpad. Dit is minder intensief, maar wel relatief ‘zwaar’ omdat je continu goed moet kijken waar je je voeten neer zet en soms flinke stappen naar beneden moet maken. Dit had bij mij zware impact op mijn knieën.

Wanneer je dan eindelijk beneden in de krater bent, ben je de tocht alweer vergeten en is het het zeker waard. Ik denk dat het belangrijk is om dit te weten, zodat je je er in ieder geval op voor kunt bereiden. Indien je van jezelf weet dat je conditie niet al te best is, of bijvoorbeeld zeer zwakke knieën hebt, raad ik je de Ijen af.

bromo of kawah ijen vulkaan verschil tips
Mijn gids was iets enthousiaster dan ik op de terugweg…

Bedenk je dat je na je bezoek de weg ook weer terug moet afleggen. Dit betekent weer omhoog klimmen in de krater, en vervolgens op het steile pad weer naar beneden. Dit is minder intensief dan de heenweg maar vraagt alsnog veel van je lichaam. Tel hierbij op dat je een nachtje hebt doorgehaald en je een gasmasker draagt en de tocht terug is ook best intensief.

Conclusie: als je een slechte conditie hebt of lichamelijke problemen raad ik je de Ijen af en kun je beter de Bromo bezoeken.

Bromo vs. Ijen: locatie

bromo vulkaan bezoeken tips verschil ijen
Lopen over het randje van de krater van de Bromo vulkaan

In de afzonderlijke blogs van Bromo en Ijen wordt al dieper ingegaan hoe je de vulkanen kunt bereiken vanuit verschillende plaatsen. Op basis van de plek waar je je bevind kun je een keuze maken tussen de vulkanen. Bromo ligt namelijk dichterbij plaatsen als Yogjakarta, Surabaya en Malang. Zelfs vanuit Jakarta is de Bromo te bereiken, bijvoorbeeld met de trein. Dit zijn wel al redelijk lange afstanden. Wij zijn zelf op Surabaya gevlogen en moesten vanaf daar nog ongeveer 4 uur rijden naar het hotel bij de Bromo. De Ijen ligt nog een stukje zuidelijker en dus nog verder van eerdergenoemde steden, maar weer dichterbij Bali. Wanneer je dus op Bali bent en toch een vulkaan wilt bezoeken, raad ik je de Ijen aan. Je bereikt deze gemakkelijk met de ferry vanaf Bali naar Java, waarna het nog ongeveer een uurtje rijden is. Je kunt dan dus gemakkelijker even heen en weer.

Conclusie: vanaf Bali is de Ijen goed te bereiken, vanaf Surabaya en omstreken is de Bromo beter te bereiken

Bromo vs. Ijen: tijdsduur

Het moge duidelijk zijn dat een bezoek aan de Ijen langer duurt dan een bezoek aan de Bromo. Wij werden voor de Bromo rond 4:00 opgehaald, waarna het nog even rijden was naar het viewpoint. Eenmaal aangekomen duurde het wachten op de zon nog best lang (zo’n 2 uur). Daarna keer je terug naar de jeep en wordt je naar de voet van de Bromo gebracht, waarna je hem kunt beklimmen. Wij waren rond 10:00 uur weer klaar om verder te gaan. Je bent natuurlijk ook best moe dan!

ijen of bromo bezoeken verschillen
De jeeps wachten tot je terug bent!

Voor de Ijen werden wij al rond 0:00 opgehaald. De klim omhoog (en weer naar beneden) duurt natuurlijk al langer, wij hebben hier ruim twee uur over gedaan inclusief stops. Ook is er zoals gezegd veel meer te zien in de krater dus hier ben je ook wat langer zoet. Wij besloten vervolgens ook nog eens te wachten tot de zon opkwam, zodat we de krater ook in het licht gezien hebben. Deze kwam weer rond 6:00 op. Daarna moet je weer omhoog de krater uit klauteren en het steile pad naar beneden lopen. Omhoog is niet prettig, maar naar beneden is toch ook best intensief! Je bent constant bezig met jezelf niet uit te laten glijden. We waren rond 7:00 uur weer terug bij de auto en helemaal kapot. Hou hier dus ook rekening mee met je reisplanning! Wij zaten de rest van die dag alleen maar in de auto en op de ferry en hadden dus expres niets actiefs gepland.

kawah ijen bezoeken verschil bromo java
Het sulfiet dat ontstaat uit de damp

Conclusie: Een bezoek aan de Ijen duurt iets langer dan aan de Bromo en je moet vroeger je bed uit (of je gaat je bed geheel niet in die nacht) maar er is ook meer te zien

Bromo vs. Ijen: prijsverschil

bromo vulkaan bezoeken tips verschil ijen
Zie je jezelf al over het randje lopen?!

Er zit ook nog een verschil in de prijs. De entree om de Bromo vulkaan te bezoeken is doordeweeks 230 000 IDR p.p. en in het weekend 330 000 IDR p.p.. Dit is omgerekend ongeveer € 15 en € 20. Om de Ijen te bezoeken betaal je doordeweeks 100 000 IDR p.p. en in het weekend 150 000 IDR. Omgerekend is dit € 6 en € 10. De Ijen is dus goedkoper. En dit terwijl je er meer voor terug krijgt! Bij de Ijen loop je namelijk verplicht onder begeleiding van een gids. Dit is handig, zodat hij de route kan aangeven en weet hoe ver je nog moet, maar ook heel gezellig! Je kunt de gids van alles vragen over Ijen en Indonesië. Onze gids sprak redelijk goed Engels en heeft ons super veel verteld. Ook heeft hij mooie foto’s van ons gemaakt en nam hij hier echt de tijd voor. Naast de gids krijg je ook een gasmasker, een must bij de Ijen, en een zaklamp. Tel hierbij op dat een bezoek aan de Ijen langer duurt dan bij de Bromo en het verbaast je eigenlijk dat de entreeprijs zoveel lager is.

Conclusie: de Ijen is goedkoper qua entreeprijs dan de Bromo en dit terwijl je er meer voor terugkrijgt

Bromo vs. Ijen: eigen ervaring en tips

vulkaan bromo of ijen java bezoeken verschillen tips
De prachtige omgeving van de Kawah Ijen

Eigenlijk ben ik van mening dat je niet zou moeten kiezen tussen één van de twee, maar ze gewoon allebei moet bezoeken. De vulkanen liggen ongeveer in dezelfde regio en als je daar dan toch bent: waarom niet allebei bezoeken?! Dit geldt vooral wanneer je bijvoorbeeld op Surabaya vliegt om vanuit daar de Bromo te bezoeken. Je bezoek aan de Bromo is rond ongeveer 12:00 echt wel weer afgelopen, en dan heb je tijd zat om nog even verder te rijden om ook de Ijen aan te doen. Wanneer je echter op Bali zit, kan ik mij voorstellen dat het net iets te veel moeite kost om naast Ijen nog verder door te rijden naar Bromo, tenzij je natuurlijk de rest van je reis hierop afstemt.

Mocht je overtuigd zijn en beide vulkanen winnen bezoeken, raad ik je een tour aan. Wij hebben zelf een 3-daagse tour vanaf Soerabaya gedaan, waarbij we op het vliegveld werden opgehaald, langs de Bromo en Ijen wordt gebracht en wordt afgezet waar je wil. Voor ons was dat op Bali waar we de reis voortzetten!

bromo en ijen vulkaan bezoeken verschil
Het lange wachten op de zon was het waard!

Ik ben blij dat ik naar beide vulkanen geweest ben. Het waren twee hele verschillende ervaringen. Wel vond ik de Ijen qua ervaring leuker en meer bijzonder. Er is iets meer te zien en het is echt een uitdaging om de vulkaan de beklimmen. Ook is de Ijen een stuk minder toeristisch en dus minder druk dan de Bromo vulkaan.

bezoek aan ijen of bromo vulkaan java

Conclusie: Ga als je kunt zeker naar beide vulkanen, en maak anders een afweging op basis van bovenstaande!

Heb je je keuze gemaakt? Lees dan hier meer overde Bromo vulkaan bezoeken en hier meer over een bezoek aan de Ijen vulkaan.

Ga of heb jij ook één van de vulkanen bezoeken? Op basis waarvan heb jij je keus gemaakt? Laat het in een berichtje achter!

Reisblogger sofie

Dit artikel bevat affiliate links. Je leest er meer over in de disclaimer.

Over de auteur

client-photo-1
Sofie Hoebe
Door de jaren heen ben ik echt reis-verslaafd geraakt! Reizen leerde mij om nooit te vroeg te oordelen, open te staan voor alles en iedereen en dingen zoveel mogelijk over je heen te laten komen. Het liefst maak ik actieve reizen: ik ga elk jaar op wintersport, duik graag en doe zoveel mogelijk excursies en tripjes. Mijn reizen zijn heel gevarieerd: van all-inclusive hotels tot campings, van touren in een camper tot een zeilvakantie. Ik hoop jullie door deze ervaringen ook verder op weg te helpen!

Reacties en vragen

Stel hier je vraag of geef een reactie.